Św. Mikołaj z Miry, biskup

-upload_files-images-doska-32_2696_ae80cc6eb7d88ef007cf3fefb136e8b0

Ikona św. Mikołaja

Św. Mikołaj urodził się około 280 roku w bogatej rodzinie zamieszkałej w Patarze w Lycji (prowincja Azji Mniejszej). Mikołaj został biskupem zaniedbanej podówczas diecezji Miry (obecnie Demre w Turcji), którą zarządzał z wielką troską i wiarą. Tam właśnie zasłynął swą świętością, zapałem i cudami. Zmarł w Mirze ok. 350 r. 

Historycy greccy podają, że Mikołaj był uwięziony i nie wyparł się wiary podczas prześladowań Dioklecjana. Obecny był na Soborze w Nicei, gdzie potępiał arianizm. Jedna z opowieści twierdzi, że nawet uderzył heretyka Ariusza (za co został usunięty z Soboru – właśnie dlatego nie figuruje on na żadnej znanej liście biskupów obecnych na Soborze).

Już w czasach Justyniana (VI wiek) w Konstantynopolu znajdowała się bazylika zbudowana ku czci św. Mikołaja. Od IX wieku na wschodzie oraz od XI na zachodzie był on jednym z najpopularniejszych świętych, a także przedmiotem licznych legend. Mówią one o nim jako o młodym człowieku, który zdecydował się poświęcić swoje pieniądze na działalność charytatywną, a całe swe życie na nawracanie grzeszników.

Jedna z nich podaje, że pewien obywatel Patary utracił swój majątek i ponieważ nie mógł zapewnić posagu swym trzem córkom, groziło im zejście na złą drogę. Słysząc o tym, Mikołaj wziął mieszek ze złotem i wrzucił go przez okno do domu tego człowieka. Najstarsza córka wyszła dzięki temu za mąż. Podobnie uczynił też wobec dwóch pozostałych dziewcząt. Stąd często przedstawiano go na obrazach z trzema mieszkami.

1803846_original

Biskup Mikołaj ratuje niesłusznie skazanych

Inna legenda mówi o tym, że Mikołaj pojawił się marynarzom pochwyconym przez sztorm u wybrzeży Lycji i doprowadził ich bezpiecznie do portu. Dlatego też często można spotkać kościoły poświęcone temu świętemu znajdujące się blisko brzegu morza. Jeszcze inne podanie twierdzi, że pojawił się we śnie Konstantynowi i sprawił, że ten ocalił od śmierci trzech niesłusznie oskarżonych urzędników. Inna wersja tej historii mówi, że gubernator Myry przyjąwszy łapówkę zgodził się wydać na śmierć trzech niewinnych ludzi. Gdy kat miał już pozbawić ich życia, pojawił się biskup tego miasta, Mikołaj, i powstrzymał od wykonania wyroku, a następnie zwrócił się do gubernatora z tak przekonującą mową, że ten przyznał się do swego występku i poprosił o wybaczenie.

Po długich latach błogosławionych rządów Święty odszedł po nagrodę do Pana 6 grudnia (stało się to między rokiem 345 a 352). Ciało Świętego zostało pochowane ze czcią w Mirze, gdzie przetrwało do roku 1087.

Gdy Myra dostała się w ręce Saracenów relikwie Mikołaja zostały przeniesione do Bari na południu Włoch 9 maja 1087 roku. Wybudowano tam nowy kościół ku czci świętego, a kult świętego Mikołaja stał się jeszcze popularniejszy; jego sanktuarium stało się jednym z centrów pielgrzymkowych średniowiecznej Europy. U grobu św. Mikołaja dokonywały się liczne cuda. Dnia 29 września 1089 roku papież bł. Urban II uroczyście poświęcił jego grobowiec w bazylice w Bari, wystawionej ku jego czci. Tu właśnie przy grobie św. Mikołaja odbył się w roku 1098 synod, który miał za cel połączenie Kościołów prawosławnego z rzymskim. Przewodniczył na tym synodzie papież bł. Urban II. Wśród zgromadzonych 184 biskupów był także prymas Anglii, arcybiskup św. Anzelm z Canterbury, który w tym czasie był na wygnaniu. Św. Mikołaj jest głównym patronem Bari.

Bazylika św. Mikołaja w Bari

Bazylika św. Mikołaja w Bari

Emblematem św. Mikołaja w sztuce są trzy kule. Zazwyczaj ukazywany jest jako biskup, ale rónież jako: młody mężczyzna wrzucający trzy złote kule w okno trzech biednych dziewczyn; ratujący rozbitków z wraku statku; przywracający życie niesłusznie powieszonemu człowiekowi. Szczególną czcią otaczany jest w Bari, Monserrat, i w Rosji. W Rosji nie ma chyba ani jednego miasta, w którym nie byłoby cerkwi p.w. św. Mikołaja. Dzień śmierci Świętego (6 grudnia, lub 19 grudnia według kalendarza juliańskiego) jest obchodzony w wielu krajach. W większości jednak wspomina się go w okresie bożonarodzeniowym i noworocznym.

 

Rysunek Santa Claus z XIX-wiecznego czasopisma

Rysunek Santa Claus z XIX-wiecznego czasopisma

Niestety współcześnie postać świętego zastępowana jest przez wszędobylskiego Santa Claus’a, który z prawdziwym biskupem Mikołajem nie ma nic wspólnego. To popularne i głównie komercyjne określenie „świętego Mikołaja” w krajach angielskojęzycznych pojawiło się raz pierwszy w XIX wieku. W roku 1823 Clement Clarke Moore napisał wiersz „Noc wigilijna”, w którym św. Mikołaj przybywa saniami zaprzężonymi w renifery z bieguna północnego. Obecny wizerunek – czerwony płaszcz i czapka – został spopularyzowany w 1930 roku przez koncern Coca-Cola, dzięki reklamie napoju stworzonej przez amerykańskiego artystę, Freda Mizena. Najbardziej charakterystyczny element stroju świętego Mikołaja – czerwona czapka z białym pomponem, stała się jednym z komercyjnych symboli świąt Bożego Narodzenia.

Brak możliwości komentowania.